Gevaar

Diergeneeskunde is een van de meest dienstverlenende c.q. zorgverlenende beroepen die er zijn. Huisdiereigenaren zetten dierenartsen op de eerste plaats in een onderzoek naar hun verwachting als het gaat om het verlenen van ‘compassionate care’ binnen 7 beroepen, zoals artsen, accountants en advocaten. Dus als beroepsgroep willen we niet alleen zorg verlenen, maar wordt dit ook bij uitstek vanuit de samenleving van ons verwacht. In dit statistische feit schuilen enkele problemen. Een belangrijke is natuurlijk dat je je af kunt vragen waarom mensen zulke hoge verwachting van diergeneeskundige zorg hebben. Zijn het misschien de gevoelens die door dieren aan de oppervlakte komen te liggen bij mensen, waardoor ze ook makkelijker hun gevoel uiten? Een voorbeeld hiervan is een cliënt die verklaarde tijdens de euthanasie van zijn hondje, dat het verlies van zijn kameraad hem meer verdriet deed dan het verlies van zijn moeder die 2 maanden daarvoor was overleden. Wat er eigenlijk gebeurt op dat moment is dat zijn lieve diertje diep in zijn hart reikt met die laatste blik, de onschuldigheid, het pure, de muur rond je hart valt weg en je komt bij je eigen gevoel, bij je eigen hart. Op dat moment komt ook het verdriet om het verlies van je moeder naar binnen en naar buiten. Op dat moment rouw je dubbel omdat je eindelijk de deur naar je emotie, de deur naar je hart durft open te zetten. Misschien dat daarom mensen zoveel verwachten van hun diergeneeskundig team. Een dier laat je op zijn eigen ongedwongen manier bij jezelf naar binnen kijken. Op hetzelfde moment wordt ook de noodzaak van begeleiding vanuit het diergeneeskundig team duidelijk.

En hier ligt ook het gevaar: als je dat niet geleerd hebt, hoe doe je dat dan. Emotie kan soms heel bedreigend zijn, wanneer je niet geleerd hebt om ermee om te gaan. Je móet er echter wel mee om gaan, want je wordt er dwingend mee geconfronteerd en zoals bovenstaand voorbeeld duidelijk maakt, niet alleen met de emotie rond het verlies van het huisdier, maar met alles wat erbij hoort. Als het je als practicus (en dat geldt natuurlijk ook voor de humane gezondheidszorg) steeds weer moeite kost om met deze emoties, die soms bijzonder heftig kunnen zijn, om te gaan, omdat het gewoonweg nooit geleerd is, dan ligt een compassion fatigue op de loer. Meer hierover is beschreven in het gelijknamige hoofdstuk.

Een eerste stap om compassionate care te integreren in de dagelijkse praktijk kan misschien gezet worden na het lezen van deze website. Een vervolg zouden cursussen voor practici moeten zijn, waarbij de nadruk ligt op communicatie en werken in teamverband. Hiermee kan een aanzet gegeven worden om teams meer als één geheel te laten functioneren en binnen het team elkaars vangnet te zijn. Op hetzelfde moment zou dan het besef bij de opleiders moeten groeien dat communicatieve vaardigheden en persoonlijke ontwikkeling als basis van het werken volgens het compassionate care principe een vaste plek vanaf dag één in de zorgopleidingen verdienen.